Besluit  OCMW-raad

Feitelijke en juridische overwegingen

In het meerjarenplan 'Daadkrachtig Anzegem' 2026-2031 werd volgende actie opgenomen: ACT_1.5.3 De sociale toelagen (gezinstoelage, zorgtoelage en zorgtoelage+) worden herwerkt om de meest kwetsbare beter te ondersteunen, waarbij ook wordt nagegaan hoe dit regionaal aangepakt wordt.

Ter voorbereiding van de realisatie van deze actie werd de voorbije maanden een traject gelopen waarbij een diepgaande analyse gebeurde en de vergelijking met andere lokale besturen in de regio gebeurde. 

Wat de Gezinstoelage betreft is dit de samenvatting hiervan:

• Het systeem, het reglement en de toegekende bedragen van de gezinstoelage zijn uniek in de regio.
• De aanleiding voor het invoeren van de gezinstoelage was om aan gezinnen met een beperkt inkomen een tegemoetkoming te bieden voor de invoering van een forfaitaire milieubelasting. Deze is ondertussen al geruime tijd afgeschaft, maar de toelage bleef behouden.
• In 2025 werden 422 gezinstoelagen uitbetaald voor een totaalbedrag van 57.447 €.
• De gezinstoelage bedraagt 140 € op jaarbasis. Dit bedrag werd al meerdere jaren niet aangepast of geïndexeerd.
• Aan de gezinstoelage zijn ook zogenaamde ‘afgeleide rechten’ gekoppeld: bijv. kansentarief UiT-pas. Het aantal mensen dat enkel op basis van die gezinstoelage deze rechten opent is beperkt, meestal heeft men ook verhoogde tegemoetkoming
• Aanvragers moeten diverse bewijsstukken aanleveren (aanslagbiljetten personenbelasting en onroerende voorheffing). De individuele afspraken met aanvragers, de administratieve voorbereiding, opvolging en verwerking ervan vergen een serieuze tijdsinzet van de medewerkers van de dienst Zorg & Welzijn.
• Het overgrote merendeel van de gezinstoelagen wordt uitbetaald aan gezinssituaties zonder kinderen: bijna 70% aan alleenstaanden en bijna 20% aan koppels zonder kinderen.
• Van de 266 alleenstaanden die de gezinstoelage ontvangen is meer dan 80% ouder dan 65 jaar.
• Er zijn (opvallend) weinig mensen die via het OCMW financiële steun krijgen én ook gezinstoelage ontvangen: 12

Als gevolg van deze analyse/vaststellingen en kaderend binnen een bredere visie op gezins- en armoedebeleid wordt dit voorstel voorgelegd: 

1. De gezinstoelagen in hun huidige vorm worden afgeschaft.  
2. We verschuiven de aanpak van een systeem/reglement met unieke, Anzegemse voorwaarden die telkens ook bewijslast voor de burger en administratieve opvolging vergen, naar maximaal gebruik maken van bestaande stelsels waarbij of Vlaams en/of federaal niveau al kwetsbare doelgroepen afgebakend worden (o.a. via een inkomenstoets).
   Voorbeelden hiervan zijn de verhoogde toelage of de sociale toeslag bij het Groeipakket.
   
3. We verschuiven de focus van een financiële toelage naar het aanmoedigen van (vrijetijds)participatie en het tegengaan van vereenzaming  
4. We bouwen aan een sterk(er) armoedebeleid waarbij we méér doen voor een kleinere groep van mensen die het écht nodig hebben

Wat de Palliatieve toelage betreft: 

• Ook deze toelage is uniek in de regio
• Sinds de invoering van deze toelage zijn de tussenkomsten voor palliatieve thuiszorg via het RIZIV sterk verhoogd (o.a. door indexverhogingen).
• Er wordt voorgesteld deze toelage af te schaffen.

Het BCSD bracht op 21 april jl. advies uit m.b.t. deze aanpassing.

De SeniorenAdviesRaad bracht op 21 april jl. advies uit m.b.t. deze aanpassing. 

Financiële reflex

In de meerjarenplanning was de aanpassing van de de sociale toelagen (budgettair) pas voorzien vanaf 2027. Via de aanpassing het meerjarenplan zal dit gewijzigd/vervroegd worden. 

Regelgeving

Decreet Lokaal Bestuur 

Vorige beslissingen

Raadsbesluit van 12 december 2005 inzake goedkeuring sociale toelagen reglementen

Raadsbesluit van 16 december 2019 inzake reglementen gezinstoelage en sociale toelagen (met uitzondering van de palliatieve toelage) van 26 mei 2015: goedkeuring opheffing m.i.v. 1 januari 2020.

Raadsbesluit van 14 juli 2020 inzake reglement sociale toelagen - goedkeuring

Raadsbesluit van 13 juli 2021 inzake reglement sociale toelagen - goedkeuring aanpassing